کارمان با نگارش درباره عکاسی پرتره هنوز به آخر نرسیده است. تا آنجا آمدیم که عکاسان حرفه ای پرتره، قبل از عکاسی سعی می کنند با روحیات و منش سوژه های خود به خوبی آشنا شده و سپس با هدایت آن ها به سمت ژست های مناسب، داستان و شخصیت سوژه را به بهترین شکل ممکن بیان کنند. برای عکاسی پرتره هم انواعی ذکر کرده اند چون در وهله اول فکر می کنیم که همه پرتره ها با هم یکسان هستند اما واقعیت این است که عکاسی پرتره خود نیز دارای سبک هایی مختلف است که به چند نمونه آن اشاره می کنم. 1/پرتره سنتی – معمولا به پرتره هایی که سوژه به طور مستقیم به دوربین نگاه می کند و حالت و ژستی از قبل پیش شده را به خود می گیرد عکاسی پرتره سنتی می گویند.این نوع عکاسی چهره، معمولا در استودیو و به کمک منابع نور استودیوئی انجام می گیرد. 2/ پرتره سبک زندگی – در این گونه از عکاسی، هدف ثبت چهره افراد در محیط روزمره زندگی است. عکاس در این شیوه از عکاسی به دنبال ایجاد ژست های خاص نیست بلکه تنها به هدایت سوژه در فضای زندگی روزمره آن ها می پردازد و در این حالت نقش و حضور عکاس کمرنگ تر احساس می گردد. 3/ پرتره محیطی – معمولا این گونه عکاسی به عکاسی در طبیعت هم اطلاق می شود. اگر چه سوژه اصلی همان فرد است اما توجه زیادی به محیط و فضای عکسبرداری می شود. از ویژگی های این شیوه، در مکان هایی اجرا می شود که برای سوژه دارای اهمیت هستند. اگر بخواهیم تفاوتی بین این نوع عکاسی با عکاسی سبک زندگی قائل باشیم می توان گفت در عکاسی محیطی بر روی ژست سوژه تاکید بیشتری می شود. 4/ پرتره خیابانی – نام این شیوه حکایت از آن دارد که این گونه عکاسی در خیابان و بدون برنامه ریزی قبلی انجام می شود و سوژه ها به طور اتفاقی در مقابل دوربین قرار می گیرند و حالتی کاملا طبیعی دارند. 5/ پرتره با زرق و برق – گاهی اوقات عکاسی اگر چه پرتره است ولی برای به خدمت گرفته شدن در موضوعی از پیش تعیین شده کلید می خورد. به طور مثال عکاسی در حوزه مد و تبلیغات به دلیل بهره گیری از تمامی امکانات تاثیرگذار، پوشش و آرایش سوژه همچنین صحنه عکسبرداری بطور کامل برنامه ریزی شده است.
6/ پرتره گروهی – در این گونه از عکس ها چندین نفر دیده می شوند. مثلا افراد یک خانواده، اعضای یک تیم ورزشی یا یک گروه کاری در کادر هستند. عکاسان در این سبک تلاش دارند با ایجاد تعاملی بین اعضای گروه پرتره هایی خلق کنند که طبیعی به نظر می رسـد. 7/ پرتره غیرواقعی یا سـورئال – عکاسانی که این گونه را انتخاب می کنند، عکاسانی مبتکر هستند که یک عکس ساده را به عکسی سورئال تبدیل می کنند در کنار عکاس باید ویرایشگری هم باشد تا کار بنا بر سلیقه هر فرد، یک عکس [غیر واقعی] به ثبت برسد. در این تقسیم بندی پرتره های انتزاعی/ پرتره نزدیک/ پرتره هنری و پرتره مفهومـی نیز تعریف شده است. این تنوع و گستردگی دلیلی می شود که عکاس برای تمرکز به تولید اثری مطلوب در یک یا دو سبک عکاسی کند، تا با تجارب خود کارهای تاثیرگذاری را خلق کند. در بخش معرفی عکاسان شناخته شده ژانر عکاسی پرتره به یک بانوی ایرانی پرداخـته ام هنرمنـدی که ضمن اثرگـذاری بر حـوزه عکاسـی کشور، چهره ای بین المللی نیز محسوب می شود.
مریم زندی
زاده دی ماه سال 1325 در شهر گرگان است و تحصیلات خود را در رشته حقوق و علوم سیاسی از دانشگاه تهران پی گرفته است و در بیست و پنج سالگی کار عکاسی خود را در رادیو و تلویزیون ملی ایران آغاز کرد و چند سال بعد ضمن بازخرید کردن خود از کار دولتی، عکاسی را به عنوان حرفه اصلی خود انتخاب کرد. او نخستین رئیس انجمن ملی عکاسان ایران و عضو هیأت موسس این انجمن بوده است. وی به خاطر تلاشش برای احقاق حقوق عکاسان و پا فشاریش در رفع محدودیت های حوزه عکس، به عنوان عکاس تأثیرگذار و جریان ساز سال 1389 شناخته شد. گرچه کارنامه این هنرمند ارجمند لبریز از موفقیت های چشمگیر در برگزاری نمایشگاه های انفرادی و گروهی دارد اما آثار تألیفی وی نیز کم نظیر بوده و در این حوزه بیش از بیست عنوان کتاب به علاقمندان عرضـه کرده اند، که از معتبـرتریـن آن هـا می توان به کتاب پنج جلدی چهره ها اشاره کرد که در آن تصاویر پرتره بزرگان فرهنگ و هنر ایران جلوه گری می کند. خوش دلی آن که این هنرمند بزرگ همچنان سایه خود را در عرصه هنر ایران زمین گسترده است.
